Genel Bilgiler
istanbulkart, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin elektronik bilet uygulamalarında kullanılan temassız akıllı karttır. Şehircilik alanında kullanılması için de çalışmalar sürdürülmektedir.
Projenin ilk adımında, İstanbul’da toplu ulaşım elektronik ücret toplama sistemine AKBiL'e ilave olarak kartlı yapı da eklenmiştir. Elektronik Ücret Toplama Sistemi, bir elektronik medya (istanbulkart, AKBİL) ile kullanıcıya önödeme ile seyahat hakkı veren ve bu hakları işleten; güvenli, hızlı ve doğru işlem yapan bilgi yönetim sistemidir.
Kullanılan akıllı kart uluslararası standartlara (ISO 7816 ve ISO 14443) uyumludur. Sonraki aşamada bu kartla vatandaşlar İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin halihazırdaki elektronik bilet, otopark, sosyal doku ve kültür hizmetleri yanı sıra taksi-dolmuş ücreti ödeme, sinema-tiyatro girişleri, personel devam kontrol sistemleri, sosyal amaçlı belediyecilik hizmetleri (gıda, yakacak ve hizmet dağıtımı) v.b. uygulamalardan da daha nitelikli olarak faydalanabilecektir.
Kartlı sistemin avantajları:
· Kartın temassız çalışma özelliği kullanım kolaylığı sağlar.
· Yolcu kartını cüzdanda taşıyabilir ve kullanabilir.
· Kopyalama ve sahtekârlığa karşı yüksek güvenlik içerir.
· Yüksek bellek kapasitesi çoklu uygulama ve genişletilebilir yapı sağlar.
Akıllı kartlar yaşamı kolaylaştırmaları ve yeterli güvenlik düzeyine erişmeleri sayesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Kart üzerinden işletilecek, dağıtık her tür uygulamada tercih edilmektedir.
Elektronik Bilet Ücret Senaryoları
e-bilet'in içeriğine göre farklı ücretlendirme senaryoları gerçekleştirilir.
· Kontörlü Geçiş : istanbulkart’tan ilgili tarife tutarınca yapılan tahsilât.
· Aktarmalı Geçiş: e-bilet'in kontörlü geçişten sonra kazandığı aktarma hakkinin geçerli olduğu ve isteğe bağlı indirimli tahsilât.
· Abonman Geçiş: Aylık, haftalık veya günlük kullanım amaçlı yapılan yüklemenin işletildiği ücretlendirme.
· İndirimli Kontörlü Geçiş: Öğrenci ve öğretmene, biletlerinden ilgili tarife tutarınca yapılan tahsilât.
· İndirimli Aktarmalı Geçiş: Öğrenci ve öğretmene, biletlerinin kontörlü geçişten sonra kazandığı aktarma hakkinin geçerli olduğu ve isteğe bağlı indirimli ücretlendirme yapılan durum.
· İndirimli Abonman Geçiş: Öğrenciye öğretmene, biletleri için aylık kullanım amaçlı yapılan yüklemenin işletildiği ücretlendirme.
· Ücretsiz Geçiş: İşletmelerin kendi personeli için hazırladığı ve araçlara ücretsiz binme hakkı veren e-bilet'lerle yapılan geçişler.
Ücretlendirme için yeterli bakiye olmaması durumunda "Kontör Yetersiz" mesajı ekranda görüntülenir.
Sahte veya zanlı kaçak e-biletlere şoför tarafından el konulur.
istanbulkart nedir?
• İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin geliştirdiği, antenli temassız kart teknolojisine dayanan bir elektronik bilettir.
• Kullanılan antenli temassız kart teknolojisi Mifare DesFire 4K (2004’te kullanılmaya başlanmıştır) bilet olarak Türkiye’de İLK ve TEK, dünyada 7. uygulamadır.
• Mifare ve eşdeğeri temaslı/temassız akıllı kart teknolojileri 1996’dan beri bilet olarak kullanılmaktadır. DesFire teknolojisi ise birbirinden bağımsız çoklu uygulama desteği ve sağladığı yüksek güvenlik özellikleri açısından diğer kartlardan üstündür.
• “istanbulkart” a geçiş sebeplerinden biri de bu kartın “şehirkart” konseptinde kullanılacak olmasıdır.
• “istanbulkart” Belbim A.Ş’de geliştirilmiş İstanbul’a özel ve eşdeğerlerinden farklı, Büyükşehir Belediyesi’nin değişik uygulamalarında kullanılabilecek özellikte, çoklu uygulama (elektronik bilet + personel kimlik + otopark + …) desteği olan bir karttır.
• İstanbul’daki toplu taşıma yapan şirket sayısı (12 adet) ve işletmelere özel ücretlendirme seçenekleri (abonman, farklı tarifeler, aktarma özelliği, öğrenci indirimi, özürlü geçiş, saat bazlı indirim, mesafe bazlı ücretlendirme) göz önüne alındığında “istanbulkart” Türkiye’de İLK ve TEK ve dünyada da ilk sıralarda yer almıştır.
• Diğer şehirlerde uygulanan kart sistemlerinden teknolojik olarak farklıdır.
• Depozitosu, ilk alanlar için aynen AKBİL’de olduğu gibi 6 TL’dir.
• AKBİL’in tüm yeteneklerine “istanbulkart” da sahiptir.
• Kullanım yeri açısından AKBİL ile özdeştir. “istanbulkart” ve beşiBiryerde “yaklaştır/geç” şeklinde kullanılacaktır.
• Yeni Bilet Makineleri montajı ÖHO’larda da tamamlanınca bu araçlarda da kullanılabilecektir.
• İskele ve istasyonlardaki turnikelere yeni bilet makinelerinin montajından sonra AKBİL’de olduğu gibi “tek biletle her yere” yolculuk yapılabilecektir.
• Öğrenci/aylık mavi AKBİL “istanbulkart”da da olacaktır.
• Kartın üzerinde AKBİL’de olduğu gibi benzersiz bir bilet seri numarası vardır.
• Bu bilet seri numaraları AKBİL’de olduğu gibi sadece Müşteri Hizmetleri için kullanılmaktadır.
• Yeni bilet makineleri AKBİL, beşiBiryerde ve “istanbulkart” okuyabilmektedir. Dolayısıyla AKBİL’ler (bugün kullandığımız gibi) kullanılmaya devam edecektir.
• Yolcu AKBİL’de yaptığı gibi peşin ödeme ile kontör yükleterek kullanır. “Önce kullan sonra öde” veya kredi opsiyonları yoktur.
• Yeni bilet makinelerinin “istanbulkart” ı okuyabilmesi için biletin okuyucuya 0-8 cm mesafede bulunması yeterlidir.
• “istanbulkart”, cüzdan/çantadan çıkarmadan, yeni bilet makinesi okuyucusuna yaklaştırılarak da kullanılabilir.
• Aynı bileti birden fazla yolcunun kullanabilmesi için iki yaklaştırma arasında 3-4 sn beklemek ve bileti okuyucuya tekrar yaklaştırmak gerekir.
• Biletinizi okuyucuya sürekli yaklaşık tuttuğunuzda bilet değeri ardı ardına düşmez.
• “istanbulkart” şimdilik TAM bilet olarak sadece İETT otobüslerinde, AKBİL’de olduğu gibi 2 saat içerisinde 5 aktarma hakkı ile kullanılabilir.
• Bozulan AKBİL yerine isteyene AKBİL, isteyene “istanbulkart” verilecektir.
• Müşteri Hizmetlerimiz, “istanbulkart” için AKBİL’de olduğu gibi devam edecektir. Satış, geçiş ve başvuru işlemleri AKBİL ile aynıdır.
• Yeni geçiş makinelerinde “istanbulkart” ve beşiBiryerde dışındaki temassız kartların kullanılması halinde ekranda “Geçersiz kart” hata mesajı çıkar.
• “istanbulkart” TPE tarafından onaylanmış tescilli bir markadır.
istanbulkart NE DEĞİLDİR?
• Bazı haberlerde çıktığının aksine AKBİL “tarih” olmayacaktır.
• AKBİL’in kullanım ömrü en az 8 yıldır. AKBİL’ler hurdaya çıkartılmayacaktır. Talep olduğu müddetçe AKBİL “istanbulkart” ile eşzamanlı olarak kullanılacaktır.
• “istanbulkart” herhangi bir bankanın kredi kartı değildir.
• Herhangi bir banka ile anlaşmalı ortak işletilen bir bilet değildir.
• İstanbulkart’da da AKBİL’de de kişisel izleme söz konusu değildir.
AKBİL’ler geri alınmayacaktır, çalışan sağlam bir AKBİL değiş tokuş yapılmayacaktır. Ancak isteyen AKBİL sahipleri, depozitosunu ödeyerek “istanbulkart” da alabilirler.
Mifare Desfire 4K
- Haberleşme frekansı: 13.56 MHz
- ISO14443A Level 4 uyumlu
- ISO 7816 – 4 komut desteği
- 7 byte benzersiz seri numarası
- Haberleşme hızı: 106, 212 ve 424 Kbit/s
- Algılama mesafesi: 100 mm
Bellek
- 4KByte EEPROM
- 100.000 defa yazabilme
- 10 yıl veri koruma güvencesi
Güvenlik
- Mutual three pass authentication
- DES ve 3DES algoritma, anahtar uzunluğu 56 veya 112 bit
- Donanımsal 3DES coprocessor
- Donanımsal rasgele sayı üreteci
- RAM ve EEPROM “glue logic scrambling” özelliği
- Kart sahipliğini belirleyen 1 adet kart master key
- Yalın, veri bütünlük eklentili, şifreli haberleşme seçenekleri.
Çoklu uygulama
- 28 farklı uygulama
- Her uygulama için 16 dosya
- Her uygulama için 14 farklı key
- Uygulama sahipliğini belirleyen 1 adet anahtar
- Dosyalara erişim hakları: Okuma, Yazma, Okuma/Yazma, Erişim Düzenleme